Sape Kuiper en Henri Geul in de mist.

In “de donkere kamer van Damokles” worden twee aanslagen door Osewoudt uitgevoerd, in Haarlem en in Lunteren. Deze zullen nog aan bod komen. Maar eerst beschrijf ik een aanslag beschreven in “Madelon in de mist van het schimmenrijk”. CS-6 werkte onder het motto “terreur tegen terreur”. Zij pleegden aanslagen op mensen die met de Duitsers samenwerkten.

 

Madelon in de mist van het schimmenrijk

`6 maart 1944 Hij heeft een ernstig gezicht, want gisteren was zijn beste vriend geëxecuteerd.
“Ik legde uit waarvoor en hoe. Ik vertelde niet meer dan wat er mogelijk nog over in de krant zal komen. Dat hij bij een tandarts die joodse patiënten aanbracht bij de Duitsers, in behandeling was gegaan, en op een middag waarop hij wist dat er geen andere mensen meer beneden wachtten, de tandarts had neergeschoten. ‘Hij had geen fiets. Het dienstmeisje hoorde het schot en gilde. Op straat moest hij dus zien zo gauw mogelijk uit de voeten te komen. Daarom pikte hij de eerste de beste fiets die hij daar toevallig zag staan. Alle goede vaderlanders begonnen te schreeuwen: Houdt de dief! In de van Baerlestraat gooide een glazenwasser zijn ladder dwars over de weg.
‘Hoe weet jij dat allemaal zo precies?’
Zo kalm mogelijk verzon ik een verklaring: Ik was er natuurlijk niet bij geweest. Zijn vader had het me verteld…. Het verhaal was misschien wel een beetje opgesierd. Maar mijn vriend was nu dood, dat stond vast.” (1)

 

Sape en Bram Kuiper, maar ook Henri Geul. 

Douwe is de persoon waar het over gaat in “Madelon in de mist van het schimmenrijk”. Dit verhaal heeft veel overeenkomsten met Sape Kuiper en Henri Hugo Geul die op 22 juli 1943 een aanslag op de tandarts Jonge Cohen pleegden. Sape Kuiper en Henri Hugo Geul, waren lid van de verzetsgroep CS-6.
Beide tandartsen zouden hun joodse klanten bij de Sicherheidspolizei, de Sipo, hebben aangebracht. In het boek ging de dienstmeid gillen terwijl in werkelijkheid de vrouw van de tandarts ernstig gewond raakte toen zij haar man te hulp wilde schieten en hier waarschijnlijk bij gegild heeft. Douwe ging er op de eerste de beste fiets die hij zag, vandoor. Zowel in fictie als in werkelijkheid, gooide de glazenwasser in de van Baerlestraat zijn ladder voor de fiets. Hij zou hebben gedacht dat het om een fietsendief ging. De tandarts Jonge Cohen, overleed in de badkuip van het ziekenhuis.
Volgens het politierapport zou Sape Kuiper 3 schoten gelost hebben. Of Sape Kuiper er op een gestolen fiets vandoor ging, staat niet in het politierapport vermeld. Henri Hugo zou de rechercheur bedreigd hebben met zijn revolver, een Zella Wehlis kaliber 6,35, waar ten tijde van de aanhouding nog 5 patronen in zaten. Sape had 3 schoten gelost. 1 op de tandarts die in de hartstreek geraakt werd (2) . Verder zou hij 2x geschoten hebben op diens vrouw. Zij werd 1x geraakt in de buikstreek en 1x in de arm. (3)

Sape Kuiper werd aangehouden en naar het beruchte politiebureau van de Duitsers gebracht, in de Euterpestraat.
Douwe woonde op het Suikerhofje. Hier woonde Sape Kuiper niet, maar wel zijn broer Bram (Abraham) , die woonde op het nieuwe Suykerhofje aan de Prinsengracht 385-395 te Amsterdam.
Op het Suikerhofje, ook prinsenklooster genoemd, zaten meer CS-6 leden alsook joodse onderduikers. Hermans heeft daar nog een boek voor Bram achtergelaten, Céline, Voyage au bout de la nuit, T. L. (4) In de Elsevier van 6 maart 1993 zegt Hermans: “Bram (..) scharrelde oude paspoorten bij elkaar en vervalste die, opdat joden daarmee konden vluchten. Op een dag hoorde ik dat hij in de gevangenis zat. Onverwachts kwam hij weer vrij, soms deden de Duitsers dat: “we hebben op een mooie zomeravond uren met elkaar met elkaar zitten praten over Céline. Ik weet het nog goed, een week later werd hij opnieuw gearresteerd en toen doodgeschoten.” Naar mijn idee moet die mooie zomeravond tussen begin mei en half juni geweest zijn.
Bram werd op het Suikerhofje, op 2 april 1943 met ruim 15 mensen door de Sipo gearresteerd. Volgens het politierapport van 28 april 1943 kreeg hij zijn huissleutels terug. Dat zal de datum zijn dat hij weer vrijgelaten werd. Mogelijk werd hij hierna geschaduwd en leidde hij zo de Sipo naar zijn verzetsvrienden. Na zijn vrijlating ging hij de vluchtroute naar Zwitserland testen. In Brussel werd hij eind juni weer gearresteerd. Dit was na de arrestatie van zijn broer Sape. Vanaf Augustus verbleef hij in het zogenaamde Oranje Hotel, de gevangenis in Scheveningen. (5)
Douwe zou 5 maart 1944 gefusilleerd zijn, Bram werd op 23 oktober 1943 gefusilleerd , Sape en Henri Geul op 1 oktober 1943. (6)

 

Henri is de voornaam van Osewoudt. 

 

[1] Madelon in de mist van het schimmenrijk, door Hermans.

[2] Het parool vrijdag 12 maart 1999

[3] Politierapport van rechercheur Lodder op 22 juli 1943, in te zien bij gemeentearchief Amsterdam.

4] Het parool vrijdag 12 maart 1999.

[5] Bram Kuiper kwam in het oranje hotel terecht volgens de website van de Eerenbegraafplaats Bloemendaal. Hij staat echter niet in het “gastenboek” van het oranje hotel.

[6] www.eerebegraafplaatsbloemendaal.eu