Elly komt als Tazelaar.

Gepubliceerd op 18 maart 2018 22:00

 Elly Sprenkelbach Meijer kwam uit Engeland aan in Nederland en legde contact met Osewoudt. Het verhaal van Elly komt erg overeen met het verhaal van Engelandvaarder Tazelaar. Hij werkte samen met Hazelhoff Roelfzema, beter bekend als Soldaat van Oranje. De opdracht die Elly in de donkere kamer moest uitvoeren komt overeen met de opdracht van geheim agent Jonkvrouw Johanna Roël tijdens de oorlog.

 

Blz 47 Hier ontmoette Osewoudt Elly uit Engeland. Ze heeft een balpen, die in Nederland nog niet bekend was, gouden guldens die in Nederland niet meer gebruikt werden en voor zinken munten vervangen waren en een verschrikkelijk slecht vervalst persoonsbewijs. Elly identificeerde zich bij Osewoudt met een foto die hij ’s ochtends bij een postbus afgeleverd had. Daarom was het voor Osewoudt onmogelijk tegelovern dat ze die foto in Engeland gekregen had. Een mysterie rond foto´s. Dit alles tezamen zijn de ingrediënten van het Englandspel.

Overgenomen uit het boek van Frans A. Janssen over “de donkere kamer van Damokles:

Een enkel voorbeeld. Uit Engeland afkomstige agenten kregen zilveren munten mee die al geruime tijd niet meer in omloop waren, hadden ondeugdelijke persoonsbewijzen en opvallende kleding. Van der Waals onder anderen gebruikte hem door de Duitsers ter beschikking gestelde foto's om zich bij de illegalen te identificeren.” [i]

 

Elly in De donkere kamer:

Op of na  28 juni 1944. Ze kwam vanuit Engeland met een motortorpedoboot, het laatste stuk met een roeibootje. Het strand was inmiddels verboden gebied.

“Toen de conducteur in hun buurt kwam, opende zij de tas en betaalde met een zilveren gulden. De conducteur hield het muntstuk tussen duim en wijsvinger en zei: -Is dat een echte?” Elly had een slecht persoonsbewijs het watermerk ontbreekt.

 

 

Tazelaar zijn verslag over de nacht van 22 op 23 november 1941

Tazelaar  en Hazelhoff Roelfzema, kwamen  met een motortorpedoboot naar Nederland. De laatste 700 meter met een kleiner bootje roeiend, de laatste meters zwemmend in een waterdicht pak. Tazelaar; “later hoorde ik dat  zowel het strand als de boulevard verboden gebied waren”…

Hij pakte om half zes ‘s ochtends de werkmanstram … “Om te betalen haalde ik een handvol zilvergeld uit mijn zak, maar aan de uitpuilende ogen van het publiek op het achterbalkon zag ik dat ik eigenlijk toch wel weer iets verkeerds gedaan had. Zilvergeld was namelijk al maandenlang uit de circulatie.”… … “Ik had geen zender en ook geen persoonsbewijs, want dat had men in Engeland nog niet kunnen namaken”[i].

 

Elly Berkellbach  uit DDKVD en Jonkvrouw Johanna Roël proberen inlichtingen in te winnen, maar vallen in handen van de Duitsers:

De parlementaire enquête commissie heeft zijn werk in boeken gepubliceerd. Deel 4 bevat de verhoren rond het Englandspiel. Jonkvrouw  Johanna Röell was geheim agent die vanuit Engeland in oorlogstijd naar Nederland kwam. Ze overleefde de oorlog en deed verslag.

Voor de oorlog verbleef zij in Zuid Afrika. Elly Berkelbach, zegt tegen Osewoudt dat dit haar eerste keer in Nederland is, zij kwam uit Indie (indonesie) Johanna Roël was op 31 december 1940 in Engeland gekomen.

Als geheim agent probeerde ze in contact met spoorwegen te komen met de bedoeling aan informatie  over het goederen en militairenvervoer te komen. Ze moest  de  troepenbewegingen nagaan. “Voor contact met de spoorwegen heb ik mij gewend tot de heer Posthumus Meijes, zonder introductie. Hij heeft het niet vertrouwd. Hij zeide; Ik begrijp niet wat u bij mij komt doen. Onverrichter zaken ben ik weggegaan. En drie dagen later door de Duitsers opgehaald. Hij had gedacht, dat ik van de Duitsers kwam. 

Ze had toen ze in Portugal aangekomen was, zich pro Duits moeten gedragen. Ze denkt dat ze toen op een “zwarte lijst’ terecht gekomen is. Als geheim agent probeerde ze in contact met spoorwegen te komen met de bedoeling aan informatie  over het goederen en militairenvervoer te komen. Ze moest  de  troepenbewegingen nagaan.

De spoorwegen dachten dat ze een provocateur was. Toen ik zei: “U weet, dat ik kwam om werk te zoeken, om een baantje te zoeken”, deed hij net, of hij niets begreep. Ze werd opgepakt. In de gevangenis werkte dominee Obermann deze kende Posthumus Meijes en vertelde haar dat hij haar aangegeven had. [i]

 

Hermans laat fictieve Osewoudt, de werkelijke  Posthumus Meyjes ervan langs geven.

Blz 116:

“-Meneer! U bent geloof ik de juiste man op de juiste plaats in deze tijd! U bekleedt een hoge verantwoordelijke functie, maar u bent niet vaderlandslievend genoeg om het geringste risico te nemen! …. De Duitse politie stuurt alleen provocateurs naar personen tegen wie zij toch al op hechte gronden verdenking koesteren,  maar tegen wie zij nog geen bewijs heeft kunnen construeren! Mensen dus, die gevaarlijk zijn, die opgeruimd moeten worden. Maar, maak je niet bezorgd, daar hoort u niet bij, daar bent u veel te bang voor. … Ik hoop dat u deze oorlog overleeft, want ik ben benieuwd wat u zult vertellen als men u na de bevrijding om rekenschap komt vragen!”

 

[i] Enquete 1940-1945 Delen 4a/b/ 4 c-II 4c-I blz 1284.

i] [p. 60 Een andere druk dan ik gebruik, want mijn paginanummering loopt anders.”Zie noot enquêtecommissie;

51Idem, dl. 4A, p.686-704. Over de zaak-King Kong schreef Hermans een (nooit uitgezonden) televisiespel: zie hieronder pagina 67.

52Idem, dl. 4A, p.77-78, dl. 4C, p.1895.

[i] De Bezetting. Een weergave in boekvorm van de uitzendingen der Nederlandse Televisie- Stichting over Nederland in de Tweede Wereldoorlog, Deel 3, Amsterdam Querido’s Uitgeverij N.V. 1963, Blz 126