Für Wehrmachtsangehörige verboten.

Gepubliceerd op 26 maart 2018 18:31

Dat er bordjes 'voor Joden verboden" waren, was mij bekend. Dat de Wehrmacht bepaalde cafe's niet in mocht, was mij onbekend. Daarom een uitleg. Niet toevallig, maak ik gebruik van het boek van Eijlders. 

 

Meneer Eijlders begon zijn eigen café bij het Leidseplein dat op 24 december 1940 opende.

Het was nog niet verplicht, maar er werd wel hard gepropagandeerd om bordjes “verboden voor Joden” op te hangen.

Op een vergadering in het Krasnapolsky, georganiseerd voor horeca gelegenheden, werden er door de Duitsers gouden bergen beloofd nu zij aan de macht waren. De Duitsers stonden helemaal achter de horeca gelegenheden. Lagere belastingen, vrije vergunningen op naam, mits…..

Eyders vroeg het woord en hield een betoog over dat ze  dan wel bezet waren en zij moesten doen wat de bezetter zei…. “Wanneer de Duitsers ons verplichten om het bordje voor “voor Joden Verboden” op te hangen is het nog tijd genoeg om te beslissen wat ons te doen staat, maar zolang het niet verplicht is om het dan vrijwillig, let wel vrijwillig, te doen, ik zeg u: dat verdom ik”.

Drie dagen later kwam er kerels langs met een bordje “Für Wehrmacht verboten”. Dat bordje hing hij wel trots op. Dit moesten cafés ophangen waar joods personeel was. [i]

op 15 september 1941 kwam de Verordening dat er bordjes “voor Joden verboden” moesten worden opgehangen bij  cafés, hotels, parken, dierentuinen, restaurants, schouwburgen, bioscopen, sportinrichtingen, openbare bibliotheken, en musea.

Toen het bordje voor joden verboden verplicht werd, hing Eylders het met een gummi zuignapje boven de verwarming. Het bordje viel al gauw achter de verwarming, waar het gebleven is.

 

Er is een behoorlijke gastenlijst van verzetstrijders die in Eylders kwamen waaronder Pam Pooters. Hij was lid van CS-6. Eylders vond dat Pam met de dag zenuwachtiger werd. Er waren inmiddels al 4 leden van zijn groep gearresteerd. Pam Pooters had er voor zichzelf ook geen vertrouwen meer in. Iemand kwam bij Eylders een briefje afgeven voor Pam. Eylders vertrouwde de man niet. Toch gaf hij het briefje aan Pam zijn vrouw Mien. Hij waarschuwt haar nog dat Pam verdomt voorzichtig moet zijn. In de brief stond een afspraak op de Amstelveenseweg, waar hij heenging. Hier werd hij neergeschoten en gearresteerd. Dit was in de zomer van 1943. (6 augustus)  Hij is later gefusilleerd.

In het gastenboek van Eylders schreef hij nog een gedicht. De laatste strofe luid:

 

En dan- een stille haven en een goed glas bier-

‘k  Vind nieuwe moed en kameraden hier-

Nóg kan ik woorden, argeloos en haast vergeten, horen…

Hier wordt mijn vlucht weer aanloop voor de ren naar voren.[ii] 

 

Behalve Pam Pooters, kwam ook Jan Verleun in CS-6 in cafe Eijlders. Maar ook schrijvers die lid  waren van “de Kring”. Na de oorlog zou ook Hermans hier lid van worden.

 

[i] De bezette stad, plattegrond van Amsterdam, 1940- 1945. Bianca Sigter, Amsterdam , 2005, Athenaeum-Polak & Van Gennep

[ii] Eylders. Het leven van een tegendraadse Amsterdammer. Eindredactie Hans Redeker, 1971, A. W. Bruna&Zoon. Utrecht/Antwerpen.


Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.