Osewoudt is niet van der Waals.

Hoewel het erop lijkt dat Osewoudt net als van der Waals een verrader was , was W. F. Hermans hier duidelijk over. Hij vond het te banaal om van Osewoudt een bedrieger te maken die beweerde  een dubbelganger te hebben. Het kwam teveel overeen met de werkelijkheid – Van- der- Waals. [i]

 

In een interview met Willem M. Roggeman zei hij: “Maar het boek gaat niet over de zaak Van der Waals. Van der Waals was een bedrieger, maar Osewoudt is ter goeder trouw.” [ii] Aan Smulders schreef hij: “Voor mijn eigen gevoel is de teneur van het boek eigenlijk dat iemand die door afkomst, uiterlijk achtergronden enz, niet voor held in de wieg gelegd lijkt en dan ook niet, wat hij ook doet,  kan bewijzen dat hij een held is.” . Deze  afkomst en de achtergrond die Hermans aan  Osewoudt gaf  vertoont overeenkomsten met van der Waals. Ze hadden dezelfde achtergrond. [iii]  

Zo zijn er opmerkelijke dingen. De moeder van Anton van der Waals leidde aan hallucinaties,[iv] waardoor Anton niet door zijn moeder werd opgevoed maar grotendeels door zijn zus. [v] Osewoudt zijn moeder leidde ook aan hallucinaties, zij vermoordde haar echtgenoot. Osewoudt werd vervolgens opgevoed door zijn oom. Osewoudt trouwde met een vrouw die 7 jaar ouder was. Een man die trouwt met een 7 jaar oudere vrouw komt  overeen met de moeder van Anton, die  ook 7 jaar ouder was  dan haar man. Hun blauwdruk was dus dezelfde.  Anton van der Waals had niet zijn uiterlijk tegen, Osewoudt duidelijk wel.

Het lijkt erop alsof Hermans iemand met de afkomst en achtergrond gelijk aan die van Van der Waals, toch de kans wil geven om zich tot een verzetsstrijder te laten ontwikkelen. Hiervoor heeft hij wel een ander nodig, een tegenovergestelde van zichzelf, Dorbeck. Maar met eenzelfde afkomst  als een verrader wil het Osewoudt niet lukken om zijn onschuld te bewijzen.

 Ze hadden dezelfde start  in het leven, Hermans wilde er in eerste instantie een ander eind aan geven. Hij  wilde  Osewoudt  aan een ziekte laten overlijden, in tegenstelling  tot Van der Waals die de doodstraf kreeg. Hij beschreef  die andere dood voor Osewoudt in de oertekst, de “Dummy”.

 

“Dagblad Het vrije vaderland van 18 januari 1946 (januari doorgestreept en er oktober van gemaakt)

 

Held of verrader?

Dezer dagen bereikte ons het bericht dat de sigarenwinkelier O. uit Voorschoten overleden is in een interneringskamp voor politieke delinkwenten, zonder dat men erin geslaagd is het tegen hem hangende onderzoek te voldoen. O. was al enige tijd ziek en opgenomen in de ziekenbarak.”

 

Hermans haalde dit stuk door en veranderde het einde, waardoor Osewoudt zijn einde hetzelfde werd  als die van Van der Waals. Beiden stierven doorzeeft door kogels. Anton van der Waals kreeg de doodstraf,  vlak voor de uitvoering hiervan bekende hij Verhage, zijn dubbelganger die hem de opdrachten zou hebben gegeven, te hebben verzonnen. Osewoudt werd per ongeluk neergeschoten, zonder zijn onschuld  en het bestaan van zijn dubbelganger Dorbeck, te hebben kunnen bewijzen.  Beide spraken als laatste met een geestelijke. Anton van Waals werd bijgestaan door een dominee.  Toen Osewoudt werd neergeschoten probeerde de prieser het bloeden te stoppen door zijn vingers in de kogelgaten te stoppen, maar er waren meer gaten dan de pater vingers had om erin te stoppen.

 

[i] Brief aan Rob Delvigne, Dorbeck, waar ben je?, blz 41 Willem Otterspeer2012, De Bezige Bij,Amsterdam

[ii] De Vlaamse Gids 62, 1978, nr 5, september - oktober

[iii] Wilbert Smulder, 16 februari 1988/ Dorbeck, waar ben je?, Willem Otterspeer2012, De Bezige Bij,Amsterdam

[iv] Boek Anton van der Waal, blz 276

[v]  Boek Anton van der Waal blz 280


Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.